Ինչպե՞ս հայտնաբերվեց և հայտնի դարձավ «Սասունցի Դավիթ» էպոսը
Դարեր շարունակ «Սասունցի Դավիթը» ապրել է ժողովրդի հիշողության մեջ՝ փոխանցվելով բանավոր ճանապարհով՝ վիպասանից վիպասան։ Սակայն 19-րդ դարում այն առաջին անգամ գրի առնվեց և դարձավ հայ ժողովրդի ազգային հպարտություններից մեկը։
1874 թվականին Գարեգին Սրվանձտյանցը Մուշի շրջանում լսեց էպոսի մի տարբերակը երեցփոխան Կրպոյից։ Նա գրի առավ այդ պատումը և հրատարակեց «Գրոց Բրոցմ Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ» անունով։ Սա էպոսի առաջին տպագիր տարբերակն էր։
Ավելի ուշ Մանուկ Աբեղյանը Մոկաց աշխարհում լսեց էպոսը հայտնի ասացող Նախո Քեռուց և գրի առավ նրա պատմած տարբերակը։ Այս տարբերակը համարվում է առավել ամբողջական ու գեղարվեստորեն հարուստ։
Այս երկու մեծ մտավորականների աշխատանքի շնորհիվ «Սասունցի Դավիթը» դուրս եկավ միայն բանավոր ավանդության շրջանակից և հայտնի դարձավ ամբողջ աշխարհին՝ դառնալով հայ ժողովրդի ոգու, ազատասիրության ու հերոսության խորհրդանիշ։
