Հայ-վրացական սահմանը հնարավոր կլինի հատել նույնականացման քարտով, առանց անձնագրի
Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլիի գլխավորած պատվիրակությունը աշխատանքային այցով Երևանում է։ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ առանձնազրույցից հետո տեղի է ունեցել հայ-վրացական տնտեսական համագործակցության միջկառավարական հանձնաժողովի հերթական նիստը:
Վրաստանը կրկին առաջարկել է միջնորդ դառնալ Երևանի և Բաքվի միջև, ասել է Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին ՝ Երևանում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպման ժամանակ։
Զրուցակիցները նշել են, որ երկու երկրների միջև առկա է քաղաքական երկխոսության բարձր մակարդակ։
Ղարիբաշվիլին և Փաշինյանն անդրադարձել են նաև անվտանգության ոլորտում տիրող իրավիճակին և տարածաշրջանում ու աշխարհում առկա մարտահրավերներին:
Մինչ այդ ՀՀ կառավարությունը որոշում էր ընդունել Վրաստանի սահմանը նույնականացման քարտերով հատելու հնարավորության մասին։
Շուտով հնարավոր կլինի հայ-վրացական սահմանը հատել նույնականացման քարտով։ Կառավարության նիստում ԱԳՆ Արարատ Միրզոյանը ներկայացրել է որոշման նախագիծ, ըստ որի առաջարկվում է հայ-վրացական սահմանը հատել առանց անձնագրի։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, փոխադարձ այցելությունները դյուրացնելու առումով, կարևոր է համարել նախագծի ընդունումը։
«ՀՀ և Վրաստանի քաղաքացիների համար գործում է առանց վիզայի մուտքի այցելության ռեժիմ, որը գործում է 1993 թվականին ՀՀ և Վրաստանի միջև կնքված համաձայնագրով և թարմացման կարիք ունի։ 2020 թվականին ՀՀ և Վրաստանի վարչապետերի կողմից ստորագրվել է մտադրությունների հուշագիր քղաաքացիների տեղաշարժի դյուրացման մասին, և կողմերը պատրաստակամություն են հայտնել նոր համաձայնագիր կնքելու վերաբերյալ, և աշխատանքներ տարվել են ու հիմա նախագիծն եմ ներկայացնում»։
«Իսկապես շատ կարևոր է փոխադարձ այցելությունները դյուրացնելու առումով։ Բայց նաև որոշակի հարակից ռիսկեր կլինեն, որոնք կառավարելու հարցում մեր վրացի գործընկերների հետ կաշխատենք»։
Արտգործնախարարը փաստում է, որ մինչ քովիդյան վիճակագրությամբ 2019 թվականին Հայաստանից Վրաստան 1 մլն 365 հազար այցելություն է գրանցվել , ինչն ըստ նրա, վկայում է, որ Վրաստանը գործնական ու հանգստի այցելությունների սիրված վայր է Հայաստանի քաղաքացիների համար։
2020 թվականին, կորոնավիրուսի համաճարակով պայմանավորված, Հայաստանից Վրաստան այցելությունների թիվը զգալի նվազել է (շուրջ 260 հազար այցելու), սակայն այցելությունների ցուցանիշը կվերականգնվի, վստահ է նախարարը։
Ներկայում անձը հաստատող փաստաթղթով ՀՀ քաղաքացիները Վրաստանի տարածքում կարող են գտնվել մինչև մեկ տարի, Վրաստանի քաղաքացիները ՀՀ տարածքում՝ առավելագույնը 180 օր` մեկ տարվա ընթացքում:
Տնտեսագետ Լիլյա Ամիրխանյանը, «Ռադիոլուրի» հետ զրույցում խոսելով Վրաստան-Հայաստան համագործակցության, փոխայցելությունների հնարավորություների մասին, առաջին հերթին շեշտում է, որ Վրաստանը Հայաստանի համար հարևան- բարեկամ երկիր է ։ Հայաստանից ավելի մեծ թվով զբոսաշրջիկների այցելությունների հնարավորություն կա, բայց նաև հակառակ ուղղությամբ՝ Վրաստանից Հայաստան զբոսաշրջիկների ներգրավմամբ պետք է աշխատել։
Երկու երկրների միջև, ըստ տնտեսագետի, առաջին տեղում էներգետիկ համագործակցությունն է, ինչպես երկկողմ, այլնպես էլ տարածաշրջանային․
«Էներգետիկ համագործակցությունը գուցե պետք է որպես առաջնայիններից դիտարկել , հաշվի առնելով, որ տարբեր նոր նախագծեր են նախանշվում։ 2022 թվականի տարեվերջին հաղորդվեց Էլեկտրոէներգիայի էլեկտրահաղորդման նոր գծի կառուցման մասին , որը վթարային իրավիճակներում փոխօգնության պայմանագրին ի հավելումն պետք է կոմերցիոն, առևտրային հոսքերի կարգավորման հետ կապված նոր հնարավորություններ ստեղծի»։
Տնտեսագետը առանձնացրեց նաև Հայաստան-Վրաստան-Իրան-Ռուսաստան էլ․էներգիայի քառակողմ շրջանակային համաձայնագիրը, որը կնքվել է 2015 թվականին և մինչ օրս հաջողությամբ գործում է և մեծ նշանակություն ունի տարածաշրջանային համատեքստում։
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների փոխնախարար Հակոբ Վարդանյանն էլ փաստում է, որ Հայաստանը 2022 թվականին ավելի շատ էլեկտրաէներգիա է արտահանել Վրաստան, քան նախորդ 10 տարում։ Մեր երկրից Վրաստան է արտահանել 365 մլն կՎտ/ժ էլ էներգիա, մինչդեռ 2012-2021 թվականներին այդ ցուցանիշը կազմել է 242 մլն։
Դա, ըստ փոխնախարարի հիմնականում կապված է շուկայի ազատականացման հետ, որը սկսվել է անցած տարի։ Պարզեցումը տարածվել է նաև արտահանման վրա։
Տնտեսագետ Լիլյա Ամիրխանյանը արտաքին առևտրաշրջանառության մասով կարևորում է Վերին Լարսի անցակետի նշանակությունը։
« Վերին Լարսի հարցը մեր համար մեծ կարևորություն ունի, բայց այս հարցում ոչ թե առևտրատնտեսական հարցերն են, այլ լոգիստիկ և այստեղ երկխոսության անհրաժեշտություն կա»։
Տնտեսագետը ուշագրավ է համարում Վրաստանի վարչապետի Հայաստան այցը տարածաշրջանային այս լարված իրավիճակում։
