Տնտեսագետ Ջեֆրի Սաքսը Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների մասին. «Պուտինը հեշտությամբ կգոյատևի»
67 տարեկանում տնտեսագետ և ամենավաճառվող հեղինակ Ջեֆրի Սաքսը համարվում է շատ պահանջված ճգնաժամային մենեջեր: Եվ նա լավ գիտի Ռուսաստանը. 1990-ականների սկզբին նա Ռուսաստանի կառավարության խորհրդականն էր տնտեսության բարեփոխումների գծով... Իսկ հիմա նա Արևմուտքին կոչ է անում ընդառաջ գնալ Ռուսաստանին:
• Der Spiegel- Պարոն Սաքս, Ուկրաինա ռուսական զորքերի մուտքի հետ կապված հակամարտությունից մի քանի օր առաջ դուք մեզանից պահանջեցիք փոխզիջման գնալ Ռուսաստանի հետ։ Իսկ մինչ այդ Պուտինը, հավանաբար, հենց այդ ժամանակ որոշել է ընտրությունը, որի մասին մենք իմացանք փետրվարի 24-ին։ Արևմուտքը կարո՞ղ է ինչ-որ կերպ կանգնեցնել Պուտինին:
• Սաքս- Այո, մենք կարող էինք գոնե լրջորեն փորձել կանխել նման զարգացումը։ Հիմա վիճակը սարսափելի է: Իսկ գլխավոր սարսափը ես տեսնում եմ նրանում, թե ինչպես է Արևմուտքն արձագանքում ուկրաինական իրադարձություններին։ Այս ամբողջ անպատասխանատու խոսակցությունը Ուկրաինայի վրայով ոչ թռիչքային գոտու և Արևմուտքից ուկրաինացիներին մարտական ինքնաթիռներ մատակարարելու մասին։ Մենք հիմարաբար իրար ուսին ապտակում ենք ու երգում զինվորի սխրանքը: Բայց իրականում մենք դրա փոխարեն պետք է փնտրենք և գտնենք դիվանագիտական լուծում: Ռուսաստանն ունի իր պատասխանատվությունը, բայց ի վերջո ԱՄՆ-ն ու Եվրոպան էին, որ Ուկրաինային բերեցին ներկա անհնարին իրավիճակի մեջ։ Ի վերջո, ԱՄՆ-ը և ԵՄ-ն միաժամանակ խոստացել են Ուկրաինային անդամակցել ՆԱՏՕ-ին և ներկայումս նրան իրական պաշտպանություն չեն տվել Ռուսաստանի դիմաց։ Թեև միանգամայն պարզ էր, որ Ուկրաինան տեսանելի ապագայում չի մտնի ՆԱՏՕ, արևմտյան քաղաքական գործիչները անընդհատ բարձրացնում էին այդ թեման։ Վերջին անգամ այս հռետորաբանությունը օգտագործվել է անցյալ տարի ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում: Եվ նման գործողությունները ամենաբարձր աստիճանի գրգռում էին Ռուսաստանին։
• Der Spiegel- Բայց Ուկրաինան ինքը ցանկանում էր անդամակցել ՆԱՏՕ-ին: Պետությունները իրավունք ունեն ընտրելու, թե որ միություններին միանալ:
• Սաքս- Շատ երկրներ ցանկանում են անդամակցել ՆԱՏՕ-ին: Բայց դա չի նշանակում, որ նրանց բոլորին Հյուսիսատլանտյան դաշինքում ընդունելու որոշումը կլինի ողջախոհություն: Ինչպե՞ս կարձագանքեր ԱՄՆ-ն, եթե Մեքսիկան հանկարծակի ռազմական դաշինք մտներ Պեկինի հետ։ Այո՛, ԱՄՆ-ը նույն վայրկյանին այնտեղ հատուկ գործողություն կսկսեր։ Ամերիկյան արտաքին քաղաքական դոկտրինն այս հարցում չի փոխվել 1823 թվականից ի վեր. այ կողմնակիններ, մի համարձակվեք խառնվել մեր հարևանների գործերին. սա է ողջ «մեսիջը»։ Նախագահ Բայդենը վկայակոչում է ազգերի իրավունքը՝ ընտրելու իրենց միությունները միանալու համար, բայց իրականում նրա համար դա այլ բանի մասին է խոսում։ Միացյալ Նահանգները հնարավորություն է փնտրում աշխարհի ցանկացած մասում իր շահերի օգտին դաշինքներ ստեղծելու։ Իսկ ամերիկացիները փորձում են այնպես անել, որ ոչ ոք չկարողանա իրենց համար խոչընդոտներ ստեղծել այդ գործունեության իրականացման հարցում։ Եվ այնպես, որ Ռուսաստանն էլ չկարողանա դա անել:
• Der Spiegel- Բայց մի՞թե Ռուսաստանի գործողությունները (Ղրիմ, Դոնբաս, հատուկ գործողություն) ցույց չեն տալիս, որ Ուկրաինայի վախը Ռուսաստանից գոնե մասամբ արդարացված է: Վաղուց, վաղուց չպե՞տք է մենք ընդունեինք Ուկրաինան ՆԱՏՕ-ի կազմում։
• Սաքս- Այդ դեպքում դա նույնպես շատ ու շատ ավելի վաղ կհանգեր զինված հակամարտության: Ես կասկածում եմ, որ Ռուսաստանը կկանգնի, քանի որ ՆԱՏՕ-ն իր սահմանները մտցնում է Ուկրաինայի տարածք:
• Der Spiegel- Արևմուտքը հայտարարել է, որ ձեռնամուխ է լինում հզոր տնտեսական պատժամիջոցներին՝ Կրեմլին ստիպելու ենթարկվել: Արդյո՞ք այս ռազմավարությունը կաշխատի:
• Սաքս- Ամերիկան սխալվում է, երբ կարծում է, որ իր ձեռքում է բոլոր խաղաքարտերը՝ սկսած արտահանման պատժամիջոցներից մինչև Swift համակարգ։ Իհարկե, կարող է նաև այնպես ստացվել, որ ինչ-որ հրաշքով Ռուսաստանի դեմ արևմտյան պատժամիջոցները կաշխատեն։ Բայց ես չեմ հավատում... Իրադարձությունների այլ զարգացում եմ կանխատեսում՝ էական բացասական հետեւանքներ մնացած աշխարհի տնտեսության համար, բացառությամբ Ռուսաստանի։ Եվ ես չեմ հավատում, որ պատժամիջոցներն էապես կփոխեն ռուսական քաղաքականությունը Ուկրաինայի նկատմամբ։ Պատժամիջոցները չեն կանգնեցնի այս հակամարտությունը:
• Der Spiegel- Ի՞նչն է ձեզ այդքան վստահեցնում, որ դրանք չեն կանգնեցնի Ռուսաստանին:
• Սաքս- Մենք փորձ ունենք, որ պատժամիջոցները ամերիկյան արտաքին քաղաքականության տիպիկ գործիքն են: Դրանք հաճախ կիրառվում են, բայց դրանք հազվադեպ են աշխատում: Վենեսուելայում ԱՄՆ-ը պատժամիջոցներով փորձեց ազատվել նախագահ Մադուրոյից։ Իսկ ի՞նչն աշխատեց։ Այսօր մենք դիմում ենք Վենեսուելային՝ որպես խնդրող: Մենք խնդրում ենք նրան փոխարինել մեզ ռուսական նավթի մատակարարումների «բացակայող» ծավալները։ Իրանի և Հյուսիսային Կորեայի պարագայում չարաչար ձախողվել է ոչ միայն ԱՄՆ-ը, այլև նրանց դեմ պատժամիջոցներ սահմանած ողջ Արևմուտքը։ Մենք այնտեղ ռեժիմներ չենք փոխել, հիմա էլ ուզում ենք շատ ավելի մեծ երկիր ծնկի բերել։ Ռուսաստանը հսկայական պետություն է, որն իր տրամադրության տակ ունի նաև բազմաթիվ միջուկային մարտագլխիկներ։ Նրան ծնկի բերելը ուղղակի անիրատեսական, անհնարին գաղափար է: Ես չգիտեմ, թե ինչ կա այն մարդկանց մտքում, ովքեր դա հորինել են:
• Der Spiegel- Բայց կան նշաններ, որ պատժամիջոցները գործում են: Ռուսաստանը գնալով ավելի է մեկուսացվում տնտեսապես... Նույնիսկ ռուսական էլիտայի որոշ հատվածներ կողմ են խնդրի դիվանագիտական լուծմանը։
• Սաքս- Կարծում եմ՝ Պուտինը հեշտությամբ կգոյատևի այս ամենին։ Ի տարբերություն Ջո Բայդենի և Դոնալդ Թրամփի՝ Պուտինը վայելում է ժողովրդի իրական աջակցությունը, նրան վերընտրվելու համար թանկարժեք քարոզարշավներ պետք չեն, և նա կախված չէ նման արշավների հարուստ հովանավորների ֆինանսական աջակցությունից։ Իհարկե, մենք տարիների ընթացքում սովորել ենք, որ ռուսական քաղաքականության մեջ ամեն ինչ հնարավոր է։ Բայց հուսալ, որ պատժամիջոցները կհանգեցնեն Մոսկվայում «ռեժիմի փոփոխության» նման բանի վրա հույս դնելը, այն էլ հրապարակայնորեն, ուղղակի քաղաքական քմահաճություն է։ Ավելին, մեր փորձագետները ակնհայտորեն զբաղված են այդ շառլատանիզմով, որը հակասում է Ուկրաինայի շահերին։ Եթե խոսում ենք վտանգների ու խելագարության մասին, ապա նկատի ունեցեք՝ մենք տաքգլուխներ ունենք նաև ԱՄՆ-ում, առաջին հերթին հանրապետականների շրջանում։ Եթե նրանք հասնեն իրենց ճանապարհին, և ՆԱՏՕ-ն, ասենք, հայտարարի ոչ թռիչքային գոտի Ուկրաինայի վրայով, ներկայիս հակամարտությունը կարող է վերածվել համաշխարհային աղետի:
Փակագիծ Վերլուծական Հարթակ
